|
نيمۀ ماه ران شيب
در فيلم نيوهمانگ ساختۀ بهمن قبادي، مامو كه يك موزيسين سالخوردۀ كرد به همراه ده پسرش سفري پر از خطر و مصیبت را به سمت کردستان عراق آغاز ميكند. با وجود ارتباط برقراركردن سخت این فيلم با مخاطب، نسبت به ساير فيلمهاي قبادي بخصوص «زماني براي مستي اسبها» و «لاك پشتها هم پرواز ميكنند». قبادي به راحتي طرفداران خود را تحت تأثير قرار ميدهد. قبادي براي ساخت این فيلم از قطعۀ مرگ (Requim) موتزارت الهام گرفته است این نكته ممكن است علت وجود زياد قبرها، تابوتها و انتقال وضعيتها در فيلم را توضيح دهد.
موزيسين مشهور كرد به نام مامو، (اسماعيل غفاري) بعد از هفت ماه مجوز اجراي كنسرت در عراق را به دست ميآورد. او با بردباري بسيار تمام پسرهايش را گردآورده است. مامو با كمك دوست رانندۀ خود كاكو، (الله مرادآشتياني) با يك اتوبوس قرضي، همراه پسرانش در مسير عراق به حركت در ميآيد. مامو با اهميت ندادن به مرزها، قوانين و پيشبيني پيرروستا كه مصيبتي را براي آن پيشگويي كرده، براي حفظ ميراث موسيقي جامعۀ كرد ميكوشد. حتي از عدم اطمينان پسرهايش براي آمدن به این سفر نميترسد. در کردستان هيچ چیز ساده نيست با وجود سقوط صدام حسين و پايان بمبارانها و استفاده از گاز شيميايي برضد جامعۀ كرد هنوز آزار و شكنجه از طرف مقامات رسمي و گاردهاي مرزي بسيار ويرانگر است. اصرار فراوان مامو در همراهي خوانندۀ زن كه بايد او را قاچاقي از مرز خارج كنند باعث پيچيده شدن موقعيت ميشود. این تصميم مامو موجب تولد تصاوير بسيار زيبا و فراموش نشدني در این فيلم ميشود. منطقهاي ممنوعه از 1344 زن خوانندۀ تبعيدي با لباسهاي محلي رنگارنگ و دف به دست در پشتبامها در يك صف ايستادهاند و براي خوش آمدگويي به استاد پير در حال نواختن هستند. رشوه دادن، و نه عرفان باعث فرار مامو همراه هشوي آشفته حال (هديه تهراني) ميشود. اما اثر این اقدام، بسيار گذرا بوده و خشونت پليس و همراهان نامطمئن مامو، او را بدون آلات موسيقي، صداي خوانندۀ زن و تعداد كمتري از پسرهايش بر جا ميگذارد. پايان رمزآميز فيلم، شامل حضور زن جوان زيبايي به اسم نيوهمانگ، (گلشيفته فراهاني) با صدايي آسماني و تابوت خالي، كه به شكل دوگانه، فراواقعي با طنزي غلوآميز را نشان داده است. با این كه این فيلم در خيلي موارد شبيه فيلم ديگر قبادي «آوازهاي سرزمین مادريام» است حس طنز و كمدي در این جا كمتر زميني به نظر ميرسد. و روستائيان به جاي مهمانداري، بيشتر مجري هستند. جسدها به نظر زندهتر از سوگواران بوده و موزيسينها با این كه با هم تمرين ميكنند هيچ وقت علناً نمينوازند. در خيلي مورد نيوهمانگ يك انعكاس معنوي دربارۀ آداب و رسوم كردها است. بخصوص وقتي كه تلفنهاي موبايل و كامپيوترها جاي ارتباط اصلي را گرفته و كنسرتهاي جهاني جلوي موسيقي غيررسمي را هم گرفتهاند. پسرهاي مامو موزيسينهاي حرفهايي هستند كه دنبال هدفهاي ديگري بوده و به ندرت با قوۀ الهي ذهني خود پيش ميروند. موسيقی كردي فقط در مناطق فراموش شده، دورتر از قبرها و در فيلمها نواخته ميشود. مثل هميشه قبادي از هنرپيشههاي غيرحرفهاي خود، شاهكاري سينمايي بوجود آورده كه همراه با فيلمبردار غربياش نايجلبلاك، (Nigel Block) كه جايزۀ بهترين فيلمبرداري با لنز وايداسكرين را در جشنوارۀ سنسباستين گرفت و نيز قبادي جايزۀ بهترين فيلم را به دست آورد. موسيقی این فيلم نه تنها روي پرده بلكه به صورت مستقل هم به همان اندازه لذتبخش و زيبا است.
براي اطلاعات بيشتر:
http://www.variety.com/review/VE1117933441.html?categoryid=31&cs=1
نويسنده: ران شيب، (Ronnie Scheib)
مترجم: نازنين گنجوي
منبع: ورايتي
مي 2007
كد: NR0010
|
